Điều làm ta nhẹ lòng trước tiên: dưới 1 tỷ đồng/năm, cả ba nghề này đều không phải nộp thuế
Trước khi bàn tỷ lệ, xin nói điều quan trọng nhất: nếu bạn có một xưởng sản xuất nhỏ, chở hàng, hay nhận việc xây dựng với tư cách hộ hoặc cá nhân kinh doanh, và tổng doanh thu cả năm từ 1 tỷ đồng trở xuống, thì bạn không phải nộp thuế GTGT lẫn thuế TNCN (Nghị định 141/2026/NĐ-CP), và lệ phí môn bài cũng đã bị bãi bỏ với mọi hộ từ ngày 1/1/2026 (Nghị quyết 198/2025/QH15). Phần lớn hộ chỉ có một xưởng, một chiếc xe đều nằm dưới ngưỡng này. Tỷ lệ ở dưới chỉ bắt đầu có ý nghĩa khi doanh thu cộng lại vượt mốc 1 tỷ trong cả năm — nên biết tỷ lệ của mình thực chất là biết điều gì sẽ xảy ra nếu doanh thu cộng dồn qua ngưỡng, chứ không phải một khoản phải nộp ngay hôm nay.
Sản xuất, vận tải và xây dựng có bao thầu cùng chung một nhóm — 4,5%
Sản xuất hàng hóa (xưởng làm bánh, may mặc, mộc, thủ công), vận tải (chở hàng hay chở người), dịch vụ có gắn với hàng hóa, và xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu đều thuộc cùng một nhóm: 3% GTGT + 1,5% TNCN, tổng 4,5% (Thông tư 18/2026/TT-BTC). Nhóm này nằm giữa hai tỷ lệ mà người ta hay nhầm sang: nó cao hơn bán lẻ hàng hóa thuần (1,5%) vì bạn tạo thêm giá trị bằng việc sản xuất hay vận chuyển, và thấp hơn dịch vụ thuần chỉ có công (7%) vì giá của bạn đã gánh sẵn chi phí vật liệu hoặc hàng hóa. Vào đúng nhóm là chuyện quan trọng nhất — con số sẽ theo sau đó.
Doanh thu tính thuế là toàn bộ doanh thu — không phải lợi nhuận, và không trừ chi phí
Doanh thu tính thuế là toàn bộ số tiền bạn thu về trong năm — đủ giá của thứ bạn làm ra và bán, đủ tiền cước bạn nhận, đủ giá trị hợp đồng bao gồm cả phần vật liệu bạn cung cấp. Nó không phải lợi nhuận, và chi phí không bao giờ được trừ ra — không trừ nguyên vật liệu, không trừ xăng dầu, không trừ giá vốn hàng hóa nằm trong hợp đồng (Thông tư 18/2026/TT-BTC). Đây chính là lý do nhóm ngành quan trọng hơn vẻ ngoài của nó: với một công trình xây dựng có bao vật liệu, tiền vật liệu chiếm phần lớn hợp đồng, vậy mà vẫn được tính vào doanh thu — nên hãy ghi đủ giá trị hợp đồng, chứ không chỉ phần công. Giữ tổng lũy kế trung thực thì mọi phần còn lại tự đâu vào đấy.
Ranh giới hay nhầm nhất: xây dựng CÓ bao thầu vật liệu (4,5%) khác lao động thuần (7%)
Nhầm lẫn phổ biến nhất trong nhóm này là xây dựng. Nếu bạn nhận một công trình và bao luôn cả vật liệu lẫn nhân công (xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu), bạn thuộc nhóm 4,5% này; nếu bạn chỉ nhận công, còn chủ nhà tự mua vật liệu (không bao thầu), thì đó là dịch vụ thuần 7% (Thông tư 18/2026/TT-BTC). Cùng một nghề, hai tỷ lệ khác nhau, quyết định bởi việc ai mua vật liệu — nên đáng để phân định rõ trên từng hợp đồng. Hai ranh giới khác cũng nên biết: sản xuất hàng hóa là 4,5%, không phải 1,5% như chỉ mua đi bán lại hàng hóa có sẵn; và với vận tải, bạn tự chở hàng (một chiếc xe tải) là 4,5% tự khai, nhưng nếu bạn chạy xe qua nền tảng công nghệ (Grab, Be…), nền tảng có thể đã khai và nộp thuế thay cho các chuyến của bạn theo quy định quản lý thuế đối với kinh doanh trên nền tảng số — hãy đối chiếu con số trên eTax Mobile để khỏi khai trùng. Và nếu bạn làm nhiều việc, mỗi hoạt động tính theo tỷ lệ riêng của nó; doanh thu không bao giờ gộp chung.
Một ví dụ tính, nếu doanh thu vượt mốc 1 tỷ đồng
Giả sử xưởng của bạn (hay chiếc xe, hay các công trình) thu về 1,2 tỷ đồng trong năm — đã vượt ngưỡng. Thuế GTGT tính trên toàn bộ doanh thu chịu thuế: 3% × 1,2 tỷ = 36 triệu đồng. Thuế TNCN chỉ tính trên phần vượt quá 1 tỷ: 1,5% × 200 triệu = 3 triệu đồng. Tổng ≈ 39 triệu đồng cho cả năm trên 1,2 tỷ doanh thu — thấp hơn hẳn so với dịch vụ thuần (7%) phải nộp trên cùng con số, và cao hơn bán lẻ hàng hóa thuần (1,5%), đó chính là lý do vào đúng nhóm là điều bảo vệ bạn. Hai cơ sở, một con số doanh thu — GTGT trên tất cả, TNCN chỉ trên phần vượt (Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15; Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15). Cả hai đều tự khai; không cần kế toán.
Một thói quen giữ cho mọi thứ đơn giản suốt cả năm
Tất cả những điều trên đều xoay quanh một con số duy nhất: tổng doanh thu trong năm của bạn. Nó quyết định bạn có phải nộp gì hay không, và nếu vượt 1 tỷ thì chính xác là bao nhiêu. Doanh thu trong các nghề này rất dễ bị lệch — một xưởng với hàng chục đơn nhỏ, một chiếc xe gần như ngày nào cũng có chuyến, một thợ xây được trả theo từng đợt kéo dài nhiều tháng. Đó là lý do vì sao ghi mỗi khoản ngay khi có, tốt hơn nhiều so với chắp vá lại cả năm đơn hàng lúc đến hạn. Giữ con số trung thực và cập nhật, thì câu hỏi về thuế tự nó có lời giải.
Ghi mỗi đơn hàng, mỗi chuyến, mỗi lần nhận tiền trong 5 giây ngay khi có; Sổ Thuế giữ doanh thu lũy kế từ đầu năm, cho thấy bạn còn cách mốc 1 tỷ đồng bao xa, và ước tính GTGT + TNCN theo tỷ lệ 3% + 1,5% của nhóm này nếu bạn vượt ngưỡng. Nó không thay ứng dụng eTax Mobile của Nhà nước và không chuyển tiền của bạn — nó chỉ cho bạn một con số trung thực của riêng mình, sẵn sàng khi khai. Miễn phí, không cần tài khoản, dữ liệu nằm trên máy bạn.
Dùng ngay — miễn phí- Thông tư 18/2026/TT-BTC — biểu tỷ lệ % thuế GTGT và TNCN theo nhóm ngành nghề; sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa và xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu thuộc nhóm 3% GTGT + 1,5% TNCN; dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu thuộc nhóm 5% GTGT + 2% TNCN; doanh thu tính thuế là toàn bộ doanh thu, không trừ chi phí (Bộ Tài chính).
- Nghị định 141/2026/NĐ-CP — ngưỡng doanh thu không phải chịu thuế GTGT và TNCN của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh là 1 tỷ đồng/năm tính trên tổng doanh thu cả năm, áp dụng từ 01/01/2026 (Chính phủ).
- Nghị quyết 198/2025/QH15 (Quốc hội khóa XV, kỳ họp thứ 9) — chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài từ ngày 01/01/2026 (Cổng Thông tin điện tử Chính phủ).
- Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 — phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu; GTGT tính trên toàn bộ doanh thu chịu thuế (Quốc hội).
- Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 — tỷ lệ % TNCN theo ngành và cách tính chỉ trên phần doanh thu vượt ngưỡng (Quốc hội).
Bài viết mang tính thông tin chung, không phải tư vấn thuế. Quy định được đối chiếu với nguồn chính thức và có thể thay đổi; hãy xác nhận trường hợp cụ thể với cơ quan thuế hoặc người có chuyên môn.